GC-24: Sách mới – Đừng lỗi hẹn với thực tại

Recent Pages: 1, 23, 45789101112131415161718192021,
2223, 24, 25, 26, 27,

Giới Thiệu Sách Mới.

Đừng lỗi hẹn với thực tại
nguyễn duy nhiên

Trong quyển “Đừng lỗi hẹn với thực tại” tác giả chia sẻ “Chúng ta trở về với hiện tại không phải để đi tìm hạnh phúc, mà là để tiếp xúc lại với những gì đang có mặt.  Vì hễ ta còn tìm kiếm và mong cầu thì ta sẽ không bao giờ gặp.  Tôi nghĩ, chúng ta lỡ hẹn với giây phút hiện tại này không phải vì mình chần chờ, do dự, mà phần lớn cũng tại vì ta cố gắng và mong cầu quá đi thôi.  Ta hãy mỉm cười, tự nhiên và ngồi lại đây, để mình không phải lỗi hẹn với giây phút này.”
.
Trong quyển sách này, tác giả như cùng với những người bạn thân quen, ngồi chia sẻ với nhau về một vài điều kiện giúp mình tiếp xúc lại với hạnh phúc chân thật.  Quyển sách nhỏ, gần 200 trang, được chia ra làm bốn phần,
.
§  Trong sáng – một cái thấy sáng tỏ.
.
Một cái thấy sáng tỏ là điều kiện đầu tiên cho hành động và việc làm có hạnh phúc của mình.  Anh chia sẻ “Vấn đề không phải là ta nên giải quyết những khó khăn như thế nào, mà quan trọng là ta có thấy rõ lại chính mình trong thực tại này không. Thấy đúng rồi thì ta mới có thể làm đúng được. Chúng ta bao giờ cũng muốn sửa đổi hoàn cảnh chung quanh, nhưng mình có thật sự thấy được những gì đang cần sự sửa đổi chăng? Một cái thấy trong sáng sẽ chuyển đổi tâm thức của ta, mà không cần phải thay đổi hoàn cảnh hay bất cứ một cái gì khác.”
.
§  Tĩnh lặng – trở về thực tại.
.
Một cái thấy trong sáng sẽ giúp ta thấy được thực tại này như nó là.  Và chánh niệm sẽ giúp ta trở về với chính thực tại ấy trong tĩnh lặng, có mặt với những gì đang xảy ra một cách tự nhiên và không thành kiến.  Tác giả chia sẻ lời dạy của ngài Trungpa Rinpoche, là trong sự thực tập chánh niệm ta đừng nên theo một lập trình sẵn có nào hết, not to have a program of awareness.  Ta chỉ cần tiếp xúc trực tiếp ngay với những gì đang xảy ra mà thôi.  Ngài Trungpa khuyên học trò của ông không nhất thiết cần phải có một phương cách hay một kỷ thuật nào đó để giữ chánh niệm, mà hãy cứ mở rộng ra và giữ cho sự trải nghiệm ấy được tự nhiên.  Vì nếu như ta thấy rõ ràng được sự việc như-nó-là, bất cứ là đang như thế nào, thì đó cũng chính là chánh niệm.
.
§  Tình thương – chưa bao giờ mất đi.
.
Một cái thấy trong sáng và chánh niệm sẽ làm phát sinh lên sự có mặt của tình thương.  Dầu cuộc đời này có nhiều những khổ đau, và đôi khi dường như rất bất công, nhưng có một điều chắc chắn là tình thương bao giờ cũng hiện hữu.  Tình thương có công năng chuyển hóa những khổ đau trong ta và cuộc đời chung quanh, bằng một thái độ buông xả và tha thứ.  Tác giả đề nghị chúng ta hãy biết tha thứ và tử tế với những muộn phiền của mình, của nhau, vì mọi sự chuyển hóa, dù to tát đến đâu, cũng đều được bắt đầu bằng một tình thương.  Tình thương và lòng biết ơn cũng chính là một hạnh phúc lớn nhất.
.
§  Sống trong tỉnh giác.
.
Sống tỉnh giác không đòi hỏi một sự công phu rèn luyện, hay ra đi tìm kiếm xa xôi nào, mà chỉ là một sự quay trở về mà thôi.  Tỉnh giác là một sự quay về, Ehipassiko.  Tác giả chia sẻ, “Có những người bước ra đi mong tìm con đường trở về, mà mỗi bước lại càng mang mình cách xa hơn thêm.  Có người tuy đi giữa cuộc đời mà lại trở về gần đến quê nhà hơn.  Có người muốn trở về là quay lại được.  Có người lại cứ lang thang tìm kiếm mà mỗi bước lại càng đi thật xa.  Nếu như ta biết rằng mình chẳng phải đi đâu và cũng chẳng cần phải về đâu.  Vì nơi nào ta đến thì cũng vẫn chỉ là nơi này và ở đây.
.
Muốn về lại mãi đi xa
Người đi chợt thấy quê nhà vẫn đây
Có người về, cuộc sum vầy
Người đi đi tận chân mây cuối trời
Biết ra chỉ một cuộc chơi
Không lai không khứ thảnh thơi đi về
Thong dong bờ giác bến mê
Muôn đời ảo mộng, đi về như nhiên.
(Thơ Thầy Viên Minh – Tâm Mãn dịch)
.
Trong những bước chân đi nơi đâu cũng là chỗ đến, không trốn tránh khổ đau, không mong cầu bình yên hay hạnh phúc, biết đâu ta lại chợt thấy được rằng quê nhà vẫn là đây…”
.
Xin được giới thiệu đến các anh chị một quyển sách hay mới, “Đừng lỗi hẹn với thực tại” của Nguyễn Duy Nhiên.
DLHTT Bia

Ehipassiko
Come and See

Uploaded by Hung Nguyen

Hạnh Phúc Chân Thật Là Gì?

Đây là một bài phỏng vấn của ông Allen Wallace nói về thế nào là chân hạnh phúc đăng
trên một tờ báo Phật học. Ông Allen Wallace là một học giả và cũng là một nhà Phật
học Hoa kỳ nổi tiếng. Ông đang điều hành những chương trình dài hạn tại Santa
Barbara Institute và đại học UCLA, nghiên cứu về sự liên hệ giữa thiền tập và hạnh
phúc.
Trong bài này ông chia sẻ và giới thiệu về quyển sách mới của mình có tựa đề là
Genuine Happiness, vừa mới được xuất bản. Xin được gửi đến các anh chị.

Một buổi sáng đầu thu ở nhà Chuyển Hóa, W. VA
Duy Nhiên

Hạnh Phúc Chân Thật Là Gì?

Thế nào là một hạnh phúc chân thật (genuine happiness)?
Tôi nghĩ ta dùng chữ “con người hưng thịnh” (human flourishing) thì chính xác hơn, vì
nó có gốc từ chữ eudaimonia của Hy lạp. Dịch là hạnh phúc chân thật cũng được, nhưng
tôi nghĩ “hưng thịnh” (flourishing) thì chính xác hơn.

Và hạnh phúc ấy sẽ mang lại cho ta những gì?
Một cuộc sống có ý nghĩa.

Cái gì làm cho cuộc sống ta có ý nghĩa?
.
Theo tôi thì đó phải là cho mỗi ngày chứ không phải là chỉ cho một cuộc sống. Tôi thấy
có bốn yếu tố cho một ngày hạnh phúc. Thứ nhất là ngày hôm nay mình có sống trong
giới hạnh hay không? Mà ở đây tôi chỉ nói về những luân lý căn bản trong đạo Phật thôi,
ví dụ như đừng làm hại ai, đừng nói nặng lời với ai, cố gắng thực tập từ bi và chánh niệm.
Điều thứ hai là tôi cảm thấy hạnh phúc thay vì là khổ đau. Tôi đã gặp những người có tu
tập, lúc nào họ cũng biểu lộ ra một sự bình an trong những bước đi của họ, trong lối hành
xử của họ đối với những khó khăn trong cuộc sống và khi tiếp xúc với người khác. Điều
thứ ba là đi tìm sự thật, muốn thấy và hiểu rõ được thực tại, chân tướng của chính mình
và cuộc sống. Và ta có thể ngồi yên trong căn phòng nhỏ của mình mà vẫn có thể làm hết
được những việc ấy. Nhưng có điều là trong chúng ta không có ai là riêng rẽ và độc lập
hết. Vì vậy muốn có một đời sống hạnh phúc, ta phải trả lời câu hỏi thứ tư này “Ta mang
lại gì cho cuộc đời này?”
.
Nếu tôi có thể nhìn lại một ngày trong đời mình và thấy có đủ bốn yếu tố: giới
hạnh, hạnh phúc, sự thật và biết nghĩ đến chung quanh, thì tôi có thể nói rằng “Tôi là một
người có hạnh phúc.”
.
Vấn đề hạnh phúc không hề tùy thuộc vào trương mục ngân hàng của ta, hoặc thái
độ của vợ hay chồng mình, vào công việc làm hay số tiền lương của ta. Ta có thể sống
một đời tròn đầy ý nghĩa, cho dầu nếu ta chỉ còn lại mười phút để sống trên cuộc đời này.

Trong bốn yếu tố ấy không có yếu tố sức khoẻ, như vậy sức khoẻ không là một yếu
tố quan trọng sao?
.
Sự thật là không! Một người học trò của tôi bị mang một chứng bệnh rất hiếm và nan y,
mỗi ngày anh ta đều phải vào bệnh viện để chữa trị và được cho thuốc. Và anh phải sống
như vậy trọn cuộc đời còn lại của mình. Ta có thể nói rằng “Thật là tội nghiệp và khổ
cho anh! Hoàn cảnh thấy đáng thương quá!” Nhưng ngày hôm kia tôi gặp anh, anh bảo
tôi, “Allen này, tôi đang ‘flourishing’ đây!” Và tôi cảm thấy anh thật sự như thế. Anh ta
tìm được cho mình con đường đi giữa những giới hạn, và trong những điều kiện nào đang
có mặt với anh. Tâm ý anh trong sáng. Anh đọc sách, anh viết bài, anh tăng trưởng.

Anh ngồi thiền mỗi ngày, và anh còn dạy thiền cho các bệnh nhân nan y khác trong bệnh
viện nữa.
Anh ta sống một cuộc sống rất tròn đầy ý nghĩa, và anh có thể thành thật nói rằng
mình đang có hạnh phúc.

Bí quyết của anh ta là gì?
.
Anh ta không đi tìm hạnh phúc ở bên ngoài mình. Khi chúng ta trông cậy vào địa vị, tiền
bạc, vào vợ hay chồng của mình để mang lại hạnh phúc, thì ta sẽ không bao giờ có hạnh
phúc. Vì chúng ta nương tựa vào những gì không phải của mình. Và lại nữa, những
người chung quanh cũng đang tranh dành với ta những thứ tiền bạc và địa vị ấy, mà
chúng đâu có dư dã cho tất cả mọi người đâu. Đáng buồn là vậy.

Còn điều đáng vui?
.
Điều đáng mừng là hạnh phúc chân thật không có đem bày bán ở ngoài phố chợ, mà hễ
có tiền là ta có thể đi mua về cho mình. Một trong những điều bí mật mà ít có ai khám
phá được là: cái hạnh phúc mà ta đang đi tìm ở những chức vụ cao, trong một người
chồng hay người vợ gương mẫu, đứa con ngoan, sức khoẻ đầy đủ, việc làm tốt, có an
ninh, có diện mạo đẹp… thật ra chúng lúc nào cũng đang có sẵn bên trong ta, chỉ cần ta
tiếp xúc mà thôi. Thay vì đi tìm bên ngoài thì tại sao ta lại không thử quay vào tìm bên
trong chính mình đi, thử xem sao!
.
Nhưng điều ấy không có nghĩa là ta sẽ không lấy vợ hay chồng, đi mua xe, hay
tìm một việc làm cho ưng ý. Nhưng tôi chỉ muốn nói rằng, nếu bạn có hạnh phúc thì
hạnh phúc ấy không hề tùy thuộc vào những yếu tố bên ngoài, vì chúng không nằm trong
sự kiểm soát của bạn.

Mọi người ai cũng nói rằng tiền bạc, địa vị không mang lại cho mình hạnh phúc,
nhưng có mấy ai là thật sự sống như vậy đâu?
.
Thật ra thì trong thâm tâm chúng ta chưa thật sự có niềm tin. Chúng ta vẫn đi tìm kiếm
bên ngoài, đeo đuổi những gì mà ta nghĩ nó sẽ mang lại cho mình hạnh phúc – danh vọng,
chức vụ, tình yêu, một sự an ninh về tiền bạc và tình cảm. Chúng ta không có hy vọng và
niềm tin vào một hạnh phúc chân thật nào đó. Ta tự nhủ rằng, “Có lẽ một hạnh phúc
chân thật không có mặt đâu, nói cho nghe hay ho vậy thôi. Mình thì bằng lòng với một
iPod hay một big screen tivi, như vậy là vui rồi. Không đòi hỏi hay cầu mong gì xa xôi
hết” Hoặc cũng có người nói rằng, “Thôi đừng nói chuyện hạnh phúc, chỉ ráng qua được
ngày hôm nay là đủ khoẻ rồi!” Tôi nghĩ họ cũng đáng thương thật!

Như vậy đó có phải là một sự tuyệt vọng không?
.
Nó là một trạng thái mà tâm ta không còn không gian nữa, ta đánh mất đi một cái nhìn
rộng lớn. Tôi nghĩ tới tâm từ, metta. Khi thực tập tâm từ, chúng ta bắt đầu bằng một tình
thương với chính mình. Nhưng điều ấy không có nghĩa là “Công việc nào là tốt nhất cho tôi đây? Lương bao nhiêu là xứng đáng với mình đây?” Nhưng chính là, “Làm cách nào để ta được hưng thịnh?” “Ta nên sống cách nào để ta có hạnh phúc, an lạc và có ý nghĩa đây?” Và sau đó, ta nới rộng cái nhìn đó ra, “Làm thế nào để những người đang sống trong khổ đau tìm được một hạnh phúc thật sự đây?”

Shantideva nói, “Những kẻ đi trốn tránh khổ đau lại cứ cắm đầu lao mình vào chốn
khổ đau. Chính vì sự tham muốn hạnh phúc mà họ lại vô tình đi phá vỡ cái hạnh
phúc mà họ đang có, và xem chúng như kẻ thù.” Tại sao lại như vậy? Tại sao
chúng ta lại ít ai chọn con đường tu học, nếu như nó có thể mang lại cho mình một
hạnh phúc chân thật?
.
Thật ra câu trả lời là vì chúng ta không hề biết cái gì có thể mang lại cho mình một hạnh
phúc thật sự. Sẽ cần một thời gian dài và những kinh nghiệm khổ đau trước khi ta tỉnh
thức dậy và ghi nhận được những gì đang xảy ra. Chúng ta bị kết chặt vào những hình
tượng, ý niệm trong đầu “Phải chi vợ hay chồng tôi là người như vậy, phải chi tôi có
được công việc như vậy, có được một số tiền như vậy, tướng diện tôi như vậy, sức khoẻ
tôi như vậy… tôi sẽ có hạnh phúc.” Nhưng đó chỉ là một ảo tưởng mà thôi.
.
Chúng ta chắc ai cũng biết những người có đầy đủ sức khoẻ, có tiền bạc, địa vị,
dư thừa tình yêu… nhưng họ cũng vẫn mang đầy khổ đau. Những người đó là thầy của
chúng ta, vì họ dạy cho ta một bài học lớn. Họ dạy cho ta thấy rằng, mình có thể trúng
một tấm vé số lớn của cuộc đời nhưng vẫn thua trật tấm vé số của hạnh phúc.

Khi Ông nói về một “hạnh phúc chân thật”, thì có lẽ ý ông ám chỉ rằng trong cuộc
đời còn có những loại hạnh phúc khác nữa?
.
Phải rồi! Chúng ta thường lầm lẫn cái mà đức Phật gọi là Bát Phong, tám ngọn gió xao
động của cuộc đời, và cho đó là hạnh phúc. Tám ngọn gió ấy là muốn thịnh mà không
suy, muốn vui mà tránh khổ, muốn được khen mà không bị chê, muốn danh vọng mà
không bị khinh thường. Nhưng mà ta phải nhớ điều này, thật ra không có gì là sai quấy
với lại giàu, vui, được khen, và có danh tiếng hết. Ví dụ như nói về sự giàu có đi: giả sử
như nếu ta có một chiếc áo lạnh mới. Nếu như ta bỏ chiếc áo mới ấy đi, ta có là một con
người tốt đẹp hơn không? Lẽ dĩ nhiên là không! Thật ra không có gì là sai quấy với vấn
đề được có hết, nhưng nó hết sức là sai lầm nếu ta cho rằng nó có thể mang lại cho mình
hạnh phúc.
.
Hạnh phúc chân thật là tiếp xúc với cái gốc rễ của hạnh phúc, chứ không phải chỉ
đi nắm bắt những yếu tố nào mà chúng có thể hoặc không có thể chế tác ra được hạnh
phúc. Và sự khác biệt giữa tu tập và đi đuổi bắt theo tám ngọn gió xao động của cuộc đời
là ở chỗ đó. Cũng có người đi tu tập vì mục đích muốn thoả mãn ngọn bát phong ấy,
muốn tìm được một niềm vui thú trong thiền tập. Họ xem thiền tập như là một tách cà
phê, một cuộc chạy bộ thể dục, hay là được mát-xa vậy. Mà thật ra cái đó cũng không có
gì là sai quấy hết, nhưng có điều nó rất là giới hạn. Thiền tập có thể làm một việc mà
mát-xa không thể làm được, nó có thể chữa lành được những vết thương trong tâm ta.

Con đường hạnh phúc này dường như đòi hỏi ta phải có một niềm tin và sự buông
bỏ rất lớn. Điều ấy hơi đáng sợ một chút. Nếu như tôi buông bỏ hết những thứ bên
ngoài ấy thì tôi sẽ trở thành gì đây?
.
Thật ra chúng ta không cần phải nhảy vào chỗ nước sâu làm gì. Nó cũng giống như là
một ngày nào đó tự nhiên ta hứng khởi lên rồi tuyên bố rằng “Thế giới này như căn nhà
lửa. Đầy khổ đau. Tôi sẽ từ bỏ hết tất cả để đi tìm một niềm an lạc theo Phật pháp.” Rồi
độ chừng vài ngày, vài tuần hay giỏi lắm là vài tháng, ta sẽ nói, “Ái chà, cái tu tập này
cũng đâu có gì là hạnh phúc hay an lạc gì như họ nói đâu, mà không biết cái iPod, cái tivi
hay cô bồ củ của mình đâu rồi nhỉ, có ai biết đâu rồi không?”
.
Vì vậy vấn đề không phải là đột nhiên lập tức mà xả bỏ hết tất cả mọi thú vui, bát
phong, của cuộc đời, và chỉ thực tập giáo pháp sâu xa của Phật pháp. Cũng giống như
dạy một đứa trẻ mới tập bơi vậy, ta đâu có thảy đứa bé vào chỗ nước sâu rồi xem chuyện
gì sẽ xảy ra! Ta tập cho nó bơi ở nơi cạn cho từ từ quen trước. Cũng vậy, ta hãy bước đi
chậm mà vững. Bắt đầu bằng ngồi thiền một chút vào mỗi sáng và mỗi tối. Xem nó ảnh
hưởng đến một ngày của ta như thế nào. Từ từ ta sẽ nếm được mùi vị của đạo pháp. Ta
có thể sẽ cảm thấy rằng, “Cũng thú vị đó chứ! Ta cảm thấy hạnh phúc hơn. Mà không
phải chỉ có hạnh phúc thôi, ta còn có chút đạo hạnh nữa. Ta thấy được thực tại rõ ràng
hơn. Và nếu muốn, bây giờ ta có khả năng giúp được người chung quanh và cuộc đời
hữu hiệu hơn, nhờ sự thực tập của mình.” Ta thật sự có hạnh phúc hơn, và ta cũng sẽ có
niềm tin vào con đường mình đi hơn. Tám ngọn gió xao động của cuộc đời vẫn thổi,
chúng vẫn tiếp tục đến rồi đi. Chúng vẫn có mặt, nhưng bây giờ ta có thể sử dụng chúng
để hỗ trợ thêm cho sự thực tập của mình.

Như vậy ta có thể kết luận rằng con đường tu tập của đức Phật không phải chỉ để
giác ngộ dưới cội bồ đề, mà là còn để mang lại hạnh phúc cho kẻ khác?
.
Tôi tin rằng đức Phật đã chứng nghiệm được một điều rất sâu sắc và phi thường dưới cội
bồ đề. Nhưng ngài cũng ý thức rằng, sự giác ngộ đó sẽ không có kết quả viên mãn nếu
ngài không chia sẻ nó với kẻ khác. Giác ngộ không phải là cho riêng chính mình “Bây
giờ thì tôi ngon lành rồi. Xong việc, đến nơi, nghỉ được rồi.” Thế giới chúng ta được
chuyển hóa nhờ sự có mặt của đức Phật trên cuộc đời này. Nhưng không phải là 49 ngày
ngài ngồi dưới cội bồ đề khiến cho cuộc đời này được chuyển hóa, mà chính là 45 năm
sau đó, khi đức Phật đi gặp gở và tiếp xúc với hạng bần cùng, vua chúa, bậc chiến sĩ, kẻ
ăn mày… gặp ai ngài cũng chia sẻ sự giác ngộ của mình với kẻ khác.
.
Thế cho nên, trở lại bốn yếu tố mà tôi nêu lên ở trên, khi ngồi dưới cội bồ đề là
đức Phật phát huy ba yếu tố đầu: đạo hạnh, hạnh phúc và sự thật. Và 45 năm sau đó Ngài
phát triển yếu tố thứ tư, mang hạnh phúc vào cuộc đời. Và theo tôi đức Phật chính là
khuôn mẫu của một cuộc sống hạnh phúc và tròn đầy ý nghĩa.
.
Nhưng ở đây tôi cũng phải cảnh cáo các bạn trước, đôi khi muốn tiếp xúc với cái
hạnh phúc chân thật (genuine happiness) của mình, bạn cũng phải chịu khó bỏ qua cái
iPod và plasma tivi của mình một chút! ☺
.
Duy Nhiên

 “Trích từ trang nhà Trung Tâm Thiền Quán Sinh Thức”

Cây không khí 2014 (2)

Chuyển đến trang: 1, 23, 45789101112131415161718192021, 2223, 24, 2526, 27,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s